Innoveren zit hem in het bloed: Ronald Elbers aan het woord

Ronald Elbers - directeur van VSE - is een soort Willie Wortel, zo lijkt het wel. Het moeilijkste is nog de ideeën die hij bedenkt, tot een volwaardig product laten groeien in een bedrijf dat de handen al meer dan vol heeft met de mooiste projecten. Alle medewerkers hebben per slot van rekening maar één paar handen.

Al pratende met Elbers is wel heel snel duidelijk waar het innoverende karakter van VSE zijn oorsprong heeft. Elbers is niet alleen zelf altijd bezig met het bedenken van nieuwe producten, maar steunt ook actief de innovatieve start-ups in zijn omgeving. Hij stelt daarvoor ruimte en middelen beschikbaar in, zoals hij het noemt, een ‘broedplaats’. “Flexruimtes zijn er wel als het gaat om kantoren, maar flexwerken in echte bedrijfsruimtes, dat is er niet. Zo wil ik mensen kansen geven om op kortlopende basis innovaties uit te werken. Daarvoor heb je meer behoefte aan hulp en ondersteuning dan aan een huurbaas. In onze broedplaats kunnen ze klein beginnen en faciliteiten, maar ook kennis delen.”

Innoveren
Innoveren is je bewegen in gebieden waar iets uit te zoeken is. Maar ook nét even iets verder doordenken dan gemiddeld, bijvoorbeeld over wat nou écht duurzaam is. “Voor een trein heb je 5.000 kg voertuig nodig om 100 kilo mens te vervoeren.” Hij lacht om zijn zelfgekozen eenheden, maar de boodschap laat zich zo wel makkelijk vertellen. “Vergelijk dat met een vliegtuig, daar heb je 250 kilo voertuig nodig om 100 kilo mens te vervoeren. Dat zijn grootheden die je zelden terugziet in discussies.”

Hybride boot
Als we hem spreken, is hij in de haven van Schoonhoven, druk zijn hybride boot vaarklaar te maken. Ook zo’n Willie Wortel product, ontstaan door dat verder doordenken. Over de aandrijvingen van boten dus. Die boot is voor hem eigenlijk persoonlijk bijna een marketinginstrument, zo legt hij uit. “In iedere haven waar ik kom, ontmoet ik nieuwsgierige mensen. Mensen die zich afvragen hoe dat nou toch werkt, die boot van mij. En je kunt het beter laten zien dan een folder gebruiken om iets uit te leggen. Zo denk ik erover. En ik merk dat het werkt!”

Hij legt uit dat zijn boot eigenlijk een eigen energiecentrale aan boord heeft. En dat dat nog wel een dingetje is in de huidige regelgeving. Maar hij zoekt dan ook graag de grenzen op, want alleen zo kom je verder. “De infrastructuur in ons land is nog niet geschikt voor volledig elektrisch varen, dus hybride is een prachtige oplossing, daar heb ik veel meer geloof in. In een stad als Amsterdam kan de gemeente makkelijk zeggen dat er alleen nog maar elektrisch gevaren mag worden. Daar kunnen ze de infrastructuur relatief makkelijk aanpassen. En de overheid heeft niet echt een efficiënt beleid op dat gebied.”

“In stiltegebieden op het water mag je sowieso niet met diesel varen. Dus dan is je elektrische aandrijving prima geschikt. Maar je moet er eerst naartoe varen. Dat red je dan over het algemeen niet met alleen elektrisch, dan heb je weer veel te grote opslagcapaciteit nodig. Bovendien geldt er voor 80% van het vaargebied in Nederland een maximumsnelheid van 12 kilometer per uur en kun je maar op 20% van de vaargebieden sneller varen. Dat alles maakt dat hybride een hele geschikte aandrijfvorm is.”

Regenerator
Het hele terugwinnen van energie deed hij voor het eerst bij VSE met een flesjesbedrukkingsmachine bij Rosario. “Daar gingen we van 50 naar 150 flesjes per minuut. Met een drie keer zo hoge snelheid zou je dus ook een grotere energievoorziening nodig hebben. Toen zijn we een motion controller met regenerator toe gaan passen. Hier wil je stoppen en een stapje verder heb je die energie weer nodig. Daar zijn we voor het eerst begonnen met een vier kwadranten bedrijf."

"Bij de Ramspolbrug hebben we voor het eerst het regenereren van energie, en dat vervolgens terugleveren aan het net, toegepast. Daarbij waren alleen de zonnepanelen onvoldoende voor de benodigde piekenergie, dus daarbij wordt ook stroom van het net gehaald, die vervolgens ook weer wordt teruggeleverd. Bij Rosario is alle energie weer in het proces teruggevoerd. Duurzaamheid is kijken naar de essentiële functie. En als je bij machines motion control toepast kun je ook omsteltijden gigantisch verkorten. Een mechanische curveschijf of nokkenschakelaar is op een draaiende machine niet te verstellen. Vervang je de mechanica door servotechniek, dan kun je tijdens het versnellen of vertragen ook de curve verdraaien. De correlatie tussen verdraaien en de beoogde translatie is softwarematig verstelbaar."

Out-of-the-box
Wat hij voor zich ziet? “Op het gebied van de verdere ontwikkeling van hybride vaartechnieken zou ik het geweldig vinden als we bestaande dieselsystemen om kunnen bouwen naar hybride systemen. De servomotor werkt als aandrijfmotor en als generator. Zo kunnen we veel winst behalen zonder overboord te gooien wat er is.” De out-of-the-box-denker die Elbers is blijft verder kijken naar vernieuwende concepten. “Slim kijken naar oplossingen in andere industrieën blijft verrassende dingen opleveren. Met VSE blijven we daarom innoveren en kijken we steeds naar mogelijkheden voor mechanische concepten.” Steeds verder verbeteren is soms ook terug naar de eenvoud.