Nieuw sluizencomplex IJmuiden krijgt innovatief ontwerp

Zo breed als een voetbalveld en net zo hoog als een flatgebouw van zes verdiepingen. Die afmetingen krijgt het nieuwe sluizencomplex in IJmuiden. De halve kilometer lange zeetoegang is onderdeel van het sluizenprogramma van Rijkswaterstaat en voor  de komende jaren het grootste 'natte infra' project. Voor de uitvoering is bijna 900 miljoen euro gereserveerd.

Deel 2 uit de serie op het VSE-blog over natte infra.

Een grotere, getij-onafhankelijke zeesluis, beperkt de wachttijd en biedt ruimte aan steeds groter worden zeeschepen.

Dat verbetert de bereikbaarheid van de haven van Amsterdam, stimuleert de economie in de regio en levert een belangrijke bijdrage aan de totale ontwikkeling van het Noordzeekanaalgebied en het achterland. Door de nieuwe zeesluis kunnen de havens aan het Noordzeekanaal vanaf 2019 meer vracht overslaan. Nu is dat 98 miljoen ton per jaar, dat moet ten minste 125 miljoen ton worden.

Sluizencomplex
De sluizen in IJmuiden bieden vanaf de Noordzee toegang tot het Noordzeekanaal en bestaan sinds 1876. Het complex bestaat uit de Kleine Sluis, Zuidersluis, de Middensluis, de Noordersluis en de Spuisluizen. Toen de huidige Noordersluis in 1929 in gebruik werd genomen was het met een breedte van 50 meter en een lengte van 400 meter de grootste schutsluis ter wereld.

Anno 2015 is deze een flessenhals geworden waar schepen van maximaal 43,5 meter breed zich doorheen moeten wurmen. ‘Een geweldig mooi infraproject’, aldus Rob Brager eerder in zijn rubriek 'Voor u gelezen'. ‘Goed voor onze economie, de positie van Amsterdam en natuurlijk om te laten zien dat we als Nederland visie hebben over dit soort projecten en belangen.’

Consortium OpenIJ
Zeesluis IJmuiden natte infra vse (3)
Het Rijk, de provincie Noord­Holland en de Gemeente Amsterdam hebben eind 2009 in een convenant de gezamenlijke uitgangspunten vastgelegd voor de bouw van de nieuwe zeesluis. Daarbij is onder meer gekeken naar de afmetingen, locatie, deurtypes, gevolgen voor het milieu, kosten en baten.

Het Rijk, de regio Amsterdam en de provincie Noord-Holland hechten zoveel waarde aan een nieuwe zeetoegang dat de plannen versneld zijn doorgevoerd.

Het sluizencomplex wordt gegund op basis van een zogeheten DBFM-contract (design, build, finance, maintain). Bij dergelijke contracten geeft Rijkswaterstaat meer ruimte aan de marktpartijen voor eigen inbreng. Behalve de bouw nemen de partijen ook het onderhoud voor hun rekening. Voor de nieuwe zeesluizen is dat 26 jaar.

Consortium OpenIJ
Dit jaar werd de aanbesteding gegund aan het consortium OpenIJ, een samenwerking van BAM en VolkerWessels met als derde partij het financieringsfonds voor infrastructurele projecten DIF. BAM en VolkerWessels nemen de uitvoering ter hand; de baggerwerkzaamheden worden uitbesteed aan Boskalis en Van Oord. OpenIJ heeft Iv-Infra in de arm genomen om het ontwerp uit te werken.

Al in de aanbestedingsfase liet consortium OpenIJ zien, gebruik te willen gaan maken van de ruimte die DBFM biedt. Dit blijkt uit het opvallende ontwerp. In plaats van de voor de hand liggende tweemaal twee sluisdeuren, worden dat drie identieke sluisdeuren. Door dit innovatieve ontwerp valt de inschrijfprijs drastisch lager uit dan de raming van Rijkswaterstaat en de andere biedingen. Voor de sluis staat in totaal 879 miljoen euro gereserveerd op de begroting, waarvan 602 miljoen euro van het Rijk. Hoeveel geld is bespaard en hoe groot de aanbestedingsmeevaller is, is nog niet bekend gemaakt.

Mega-investering
Zeesluis IJmuiden natte infra vse (2)Het project is een samenwerkingsverband van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de provincie Noord-Holland, de gemeente Amsterdam, Havenbedrijf Amsterdam en de gemeente Velsen.

De kleine 900 miljoen euro voor nieuwe zeesluis wordt voor het grootste deel door het Rijk gefinancierd, maar ook de gemeente Amsterdam (130 miljoen euro) en de provincie Noord-Holland (58 miljoen euro) dragen bij. De bouw van de zeesluis moet volgend jaar januari beginnen en neemt bijna vier jaar in beslag. Tijdens de werkzaamheden kan de huidige sluis gewoon blijven worden gebruikt.

Andere sluizencomplexen die Rijkswaterstaat nog op de planning heeft zijn: de Keersluis Limmel, de tweede kolk in Eefde, de derde Beatrixsluis, zeesluis Terneuzen en de Afsluitdijk.

Bronnen: Technisch Weekblad, Scheepvaartkrant, de Telegraaf, Cobouw, Rijkswaterstaat en de Port of Amsterdam.

Deze post is onderdeel van een serie op het VSE-blog over natte infra met onder meer een interview met landschapsarchitecte Annerie van Daatselaar over leven en werken met water. Wilt u meer over de serie weten? Mail dan met ons: verkoop@vse.nl  Lees ook de artikelen die hij over natte infra selecteerde in zijn rubriek ‘Voor u gelezen’.