Europese Machineverordening: wat verandert er?
Vanaf 20 januari 2027 geldt er een nieuwe Europese Machineverordening. Deze vervangt de huidige Machinerichtlijn. De nieuwe regels stellen strengere eisen aan veiligheid en zijn ook gericht op cybersecurity en het gebruik van AI in machines. Fabrikanten, importeurs en distributeurs moeten allemaal bijdragen aan veilige machines in de EU. De verordening is direct van toepassing in alle EU-landen.
Ontvang onze nieuwsbrief!
Wil je op de hoogte blijven van onze projecten, evenementen, technologische innovaties en ontwikkelingen binnen onze organisatie? Schrijf je dan in voor onze maandelijkse nieuwsbrief.
Waarom een Machineverordening?
Het doel van de huidige Machinerichtlijn is om te garanderen dat alleen veilige machines en machineproducten op de Europese markt worden gebracht. De afgelopen jaren heeft de techniek echter een enorme ontwikkeling doorgemaakt, ook op het gebied van veiligheid. Daarom wordt de Machinerichtlijn vervangen door de Machineverordening. Deze nieuwe regelgeving sluit beter aan op de digitale samenleving en moderne technologieën.
Een belangrijk verschil is dat een verordening, in tegenstelling tot een richtlijn, direct van kracht is in alle EU-lidstaten. De Machineverordening hoeft dus niet eerst te worden omgezet in nationale wetgeving.
Dit zorgt voor:
- minder interpretatieverschillen tussen lidstaten
- meer duidelijkheid voor bedrijven
- een gelijk speelveld binnen de Europese markt
Toepassingsgebied en CE-markering
De Machineverordening is, net als de Machinerichtlijn, van toepassing op machines en gerelateerde producten.
Onder gerelateerde producten vallen:
verwisselbare uitrustingsstukken
veiligheidscomponenten
kettingen, kabels en banden
verwijderbare mechanische overbrengingssystemen
Bestaande machines die al op de markt zijn, mogen gewoon in gebruik blijven. Nieuwe machines vanaf 2027 moeten voldoen aan de eisen van de Machineverordening.
Daarnaast zijn de regels voor de conformiteitsbeoordeling van hoog-risico machines (zoals opgenomen in Bijlage I) aangescherpt. Dit betekent strengere controles voordat deze machines op de markt mogen worden gebracht en een CE-markering mogen krijgen.
Wat zijn de grootste veranderingen?
In de Machineverordening zijn de artikelen anders ingedeeld en grotendeels hernummerd ten opzichte van de Machinerichtlijn, en bovendien uitgebreid. Er worden expliciet eisen gesteld aan digitale beveiliging. Fabrikanten moeten cybersecurity-risico’s vanaf het ontwerp van de machine meenemen. Wanneer AI wordt toegepast in veiligheidskritische onderdelen van een machine is toetsing door een ‘notified body’ verplicht.
Digitale gebruiksaanwijzingen
Gebruikershandleidingen mogen voortaan digitaal worden meegeleverd met de machine. Vraagt een gebruiker om een papieren versie? Dan moet de fabrikant deze kosteloos kunnen leveren.
Cybersecurity
Machines moeten goed beveiligd zijn tegen cyberaanvallen die de veiligheid kunnen beïnvloeden.
AI en software
Voor het gebruik van kunstmatige intelligentie en softwarewijzigingen na ingebruikname gelden strengere regels. Dit moet ervoor zorgen dat machines ook na aanpassingen veilig blijven functioneren.
Aansprakelijkheid
Niet alleen de fabrikant is verantwoordelijk. Ook importeurs en distributeurs krijgen een grotere rol en meer verplichtingen als het gaat om veiligheid en naleving.
Gids van toepassing
Voor gebruikers van de huidige Machinerichtlijn is de circa 400 pagina’s tellende Gids voor de toepassing van de Machinerichtlijn een handig hulpmiddel. Hierin wordt bij elke bepaling uit de richtlijn een toelichting gegeven. Ook voor de Machineverordening zal een dergelijke gids worden opgesteld.
Lees onze blog
Veiligheidsconsulent Martijn Drost van Drost Safety Consultancy verzorgde onlangs een webinar voor VSE. Hij legde uit wat de gevolgen van de Europese Machineverordening zijn voor ons als systeemintegrator en voor onze klanten in de machinebouw. Volgens Martijn Drost is veiligheid nooit zwart-wit:
“Technici proberen dit vaak wel zo te benaderen door in nullen en enen te denken, maar achter veiligheid schuilt een veel genuanceerdere wereld, mits je die goed kunt onderbouwen.”
