Lekstromen: risico voor mens en installatie
Lekstromen beginnen vaak klein, maar kunnen grote gevolgen hebben: een hoger energieverbruik, elektrische schokken, storingen, corrosie, brand en zelfs ontploffingen. Hoe kun je ze tijdig herkennen en voorkomen?
In een recent interview met vakplatform AT-Aandrijftechniek legt specialist en trainer John Meijer uit hoe lekstromen ontstaan, hoe ze kunnen worden opgespoord en waarom preventie de beste aanpak blijft.
Wat zijn lekstromen?
Lekstromen ontstaan wanneer elektrische stroom ongewenst een andere weg kiest dan bedoeld. Meestal is dat het gevolg van beschadigde kabelisolatie, defecte apparatuur, vocht of een onvoldoende geaard systeem. Hoewel de eerste lekstromen vaak klein zijn en ongemerkt blijven, kunnen ze zich ontwikkelen tot een serieus veiligheidsrisico.
De gevolgen lopen uiteen van een lichte elektrische schok bij het aanraken van een machine tot oververhitting van installaties, ongewenste uitval en brand. Bovendien zorgen lekstromen voor extra energieverlies, waardoor ook de energiekosten en de CO₂-uitstoot toenemen.
Herken de signalen
Volgens Meijer zijn er verschillende aanwijzingen die kunnen wijzen op lekstromen. Denk aan een aardlekschakelaar die regelmatig zonder duidelijke oorzaak uitschakelt, een onverwacht hoog energieverbruik, storingen in elektrische installaties of een lichte schok bij het aanraken van metalen delen.
Met gespecialiseerde meetapparatuur of spanningsmetingen kunnen lekstromen worden opgespoord. Het daadwerkelijk verhelpen ervan vraagt echter vaak om een grondige inspectie en soms zelfs een gedeeltelijke revisie van de installatie.
Extra aandacht voor DC-installaties
Het artikel gaat ook in op gelijkspanningsinstallaties (DC). Door de energietransitie zullen DC-systemen ook in de industrie steeds vaker worden toegepast. Daarmee groeit ook het belang van kennis over DC-lekstromen.
Deze lekstromen kunnen metalen laten ioniseren, waardoor corrosie ontstaat. Dat kan leiden tot aantasting van constructiedelen, staalconstructies, machineframes en zelfs betonwapening in civiele werken. De schade ontwikkelt zich vaak langzaam, maar kan uiteindelijk ingrijpend zijn.
Voorkomen blijft de beste oplossing
Lekstromen volledig voorkomen is niet altijd mogelijk, maar de risico’s zijn wel sterk te beperken. Dat begint met een goed ontwerp, een vakkundige installatie en de juiste materiaalkeuze. Vervolgens zijn periodieke inspecties en preventief onderhoud essentieel om beginnende problemen vroegtijdig op te sporen.
Voor bedrijven die investeren in betrouwbare, veilige en energiezuinige installaties is aandacht voor lekstromen dan ook een belangrijk onderdeel van goed assetmanagement.
